RYNEK  GŁÓWNY  W  KRAKOWIE

Sukiennice - jednym z najważniejszych budynków miejskich były Sukiennice - ich obecny kształt to wynik wielu przeróbek, nie przypominający pierwszej średniowiecznej budowli z czasów lokacji. Wówczas był to rodzaj uliczki z drewnianymi kramami po obu stronach, przebiegającej przez Rynek na linii północ-południe i zamykanej na noc żelaznymi kratami. Z czasem całą konstrukcję nakryto dachem. Pierwsze murowane gotyckie Sukiennice z połowy XIV wieku, po pożarze w 1555 roku zostały przebudowane w stylu renesansowym przez wybitnych architektów działających wówczas w Krakowie (m.in. Jan Maria Padovano, Santi Gucci, Jan Frakstijn). Wtedy to zyskały m.in. attykę z maszkaronami i piękne kolumnowe loggie po obu stronach, które przypominają arkadowy dziedziniec zamku na Wawelu. Ostatnia wielka przebudowa, przeprowadzona przez Tomasza Prylińskiego, miała miejsce w latach 1875-1879. Otwarcie wyremontowanych Sukiennic w październiku 1879, połączone z obchodami jubileuszu 50-lecia pracy literackiej Józefa Ignacego Kraszewskiego stało się wielką manifestacją patriotyczną: wówczas Henryk Siemiradzki ofiarował obraz Pochodnie Nerona "z tem przeznaczeniem, aby w Sukiennicach były umieszczone", a w dwa dni później, 7 października 1879 roku, Rada Miejska podjęła uchwałę o utworzeniu Muzeum Narodowego z ekspozycją w salach na piętrze Sukiennic. Otwarte we wrześniu 1883 roku było pierwszą publiczną instytucją muzealną Polaków w rozdzielonej zaborami Polsce. Zbiory powiększały się bardzo szybko, głównie dzięki darom Polaków z całego świata: nadsyłano cenne dzieła sztuki, pamiątki historyczne, często całe kolekcje, które do dziś stanowią trzon krakowskich zasobów muzealnych. Z czasem, w miarę powiększania się zbiorów i włączania nowych obiektów, powstawały nowe oddziały. W 1934 roku rozpoczęto finansowaną ze składek społecznych budowę nowego gmachu, którą zakończono w latach 80-tych. Obecnie Muzeum posiada w Krakowie 8 oddziałów, a w Sukiennicach mieści się galeria sztuki polskiej XIX wieku.

Ratusz na Rynku Głównym - stał niegdyś równolegle do Sukiennic, po ich zachodniej stronie. Pierwsza wzmianka o jego istnieniu pochodzi z 1316 roku, później był wielokrotnie przebudowywany, z czasem jednak podupadł i w latach 1817-20 został rozebrany podczas przeprowadzonej przez ówczesne władze akcji burzenia starych zniszczonych budynków i murów miejskich. Pozostała tylko gotycka wieża przykryta barokowym hełmem, która stanowi obecnie jeden z najbardziej charakterystycznych krakowskich motywów architektonicznych. Latem należący do Muzeum Historycznego Miasta Krakowa obiekt jest udostępniany dla turystów i można wspiąć się na górę, skąd roztacza się piękny widok na miasto. W piwnicach pod wieżą i dawnym Ratuszem kiedyś mieściło się więzienie i izba tortur, a obecnie działa tu teatr (Scena Pod Ratuszem Teatru Ludowego) i kawiarnia. Do 1946 roku kiedy to został zburzony  Ratusz posiadał neogotycki odwach.

Kościół Mariacki ulokowany jest na obszernym placu (do XVIII wieku znajdował się tu cmentarz parafialny, a stojący obok kościółek Św. Barbary pełnił pierwotnie funkcję kaplicy cmentarnej) ukośnie do Rynku, co świadczy o jego przedlokacyjnym pochodzeniu. Jest to najważniejszy, poza katedrą, kościół w Krakowie, który pełnił funkcje fary miejskiej. Wzniesiony został w latach ok. 1287-1320, częściowo na fundamentach wcześniejszego kościoła romańskiego zniszczonego przez Tatarów. Wprawdzie w 1 poł. XVII w. przeprowadzono zmianę wysrtoju wnętrza który od tej pory miał barokowy charakter. Pod koniec XIX wieku gruntowna restauracja dokonana pod kierunkiem Tadeusza Stryjeńskiego przywróciła mu gotycki kształt - zachowano tylko barokowe XVIII-wieczne ołtarze i wyposażenie kaplic. Wówczas Jan Matejko z uczniami namalował polichromię, a także dodano witraże zaprojektowane m.in. przez Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Mehoffera. Wewnątrz wśród wielu wspaniałych zabytków z różnych okresów historii kościoła najcenniejszy jest powstały w latach 1477-1489 monumentalny ołtarz Wita Stwosza - największy drewniany ołtarz gotycki w Europie: scena w środkowej części przedstawia Zaśnięcie Matki Boskiej; przy otwartym ołtarzu na skrzydłach widać 6 scen przedstawiających radości z życia Marii, po zamknięciu odsłania się 12 płaskorzeźb z Życia Świętej Rodziny. Fasada Kościoła Mariackiego ujęta jest w dwie nierównej wysokości wieże - wyższa (81m) nakryta późnogotyckim hełmem, zwieńczona XVII-wieczną złoconą koroną, jako najważniejsza i najwyższa wieża w Krakowie od średniowiecza wyłączona była z gestii Kościoła i należała do miasta. Przez całą dobę czuwał tu strażnik, który miał ostrzegać przed wrogiem, pożarem, a także grając hejnał dawać sygnał do otwarcia i zamknięcia bram miasta. Od XVI wieku hejnał zaczęto grać co godzinę na cztery strony świata i zwyczaj ten (przerwany na pewien czas w XVIII wieku) żywy jest do dziś, a charakterystyczna urwana melodia hejnału mariackiego stanowi swoistą muzyczną wizytówkę Krakowa. / opis kościoła zaczerpnięto ze strony: www.krakow.pl  

Kościółek Św. Wojciecha na Rynku Głównym znajduje się u wylotu ulicy Grodzkiej. To jeden z najstarszych w Krakowie, zbudowany w miejscu, w którym według tradycji miał wygłaszać kazania Św. Wojciech. W latach 1611-1618 kościół przebudowano w stylu barokowym; w podziemiach w okresie letnim czynna jest wystawa Muzeum Archeologicznego "Św. Wojciech - biskup, męczennik i patron Polski" Poziom na którym znajduje się kościółek świadczy o ówczesnym poziomie Rynku Głównego. W 1963 roku  - w trakcie poważnych prac budowlano-instalacyjnych  na  Rynku Głównym dokonano niecodziennych odkryć archeologicznych. Odkryto że dawny teren na którym mieści się Rynek kiedyś był mocno pofałdowany. Wschodnia jego część unosiła się ku górze natomiast opadała ku zachodowi. Kościół Św. Wojciecha stał kiedyś na wzniesieniu. Znaleziono na głębokości 5 m fragmenty cisowych bel będących fragmentem pierwotnej świątyni posadowionej w tym miejscu. Być może była to pogańska gontyna. Wokół kościoła natrafiono na cmentarz. Ponadto duża część Rynku była wyłożona drewnianymi balami co świadczy że pełno tam było kładek i mostków