|
18
stycznia 1945 roku, pierwsze oddziały sowieckiej Armii Czerwonej
wkraczają od zachodu do miasta. Niemcy wycofując się, wysadzają
mosty na Wiśle. Wraz
z likwidacją, niemieckich urzędów i ustaniem ich działalności,
rozpoczyna się nowy okres w dziejach Krakowa i Polski. Po straszliwej
okupacji, wielu ludzi, ma jeszcze złudzenia co do ładu jaki ma nastąpić
w "wyzwalanym kraju" Niestety, rozpoczyna się okres
komunistycznych rządów, które trwać będą do 1989 roku. Nowa władza,
popierana za pomocą sowieckich bagnetów i wyszkolonych w tamtejszych
warunkach funkcjonariuszy bezpieczeństwa, rozpoczyna swe rządy.
Kraków, z którym
okupant obszedł się najłagodniej, to miasto, na którym wojna
odcisnęła stosunkowo niewielkie piętno, jeśli chodzi o
zniszczenia. Dlatego też staje się on mekką intelektualną Polaków.
Tu w Krakowie, znajdują swe miejsce, wygnańcy z kresów wschodnich,
warszawiacy pozbawieni dachu nad głową i mieszkańcy innych miast które
legły w gruzach w wyniku działań wojennych. Stosunkowe szybkie
ujawnianie się władz i sił zbrojnych Polskiego Podziemnego Państwa,
powoduje liczne aresztowania. Zachodnia część miasta, zwana w
okresie okupacji "dzielnicą niemiecką" zostaje zasiedlona
przez pracowników, nowego aparatu bezpieczeństwa oraz
funkcjonariuszy władzy.
Bezprecedensową
decyzją władz komunistycznych w 1947 roku, jest budowa, na terenach
podkrakowskich wiosek, kombinatu metalurgicznego im. Lenina. Obok
kombinatu, powstaje nowe robotniczo - chłopskie miasto. Ten
gigantyczny plac budowy, to Nowa Huta. Ta polityczna decyzja miała na
celu, rozbicie warstwy intelektualnej Krakowa. Służyć tez miała,
wymieszaniu społeczeństwa w Krakowie.
W roku 1950,
najstarsza część kopalni soli w Wieliczce wraz z Krakowem, zostaje
wpisana na listę światowego dziedzictwa kultury UNESCO. Kopalnia
zostaje zostaje przeobrażona w Muzeum Żup Krakowskich.
W sztuce tego
okresu, reprezentowany jest tzw. socrealizm. Dopiero po 1956 roku,
budzi się zdławione życie kulturalne. Powstaje słynna
"Piwnica pod Baranami". Przez tą kuźnię talentów,
przewinęli się chyba wszyscy krakowianie którzy stworzyli i tworzą
coś oryginalnego w dziedzinie sztuki. Wznawia swoją działalność
Teatr Cricot pod nazwą Cricot 2. Do Krakowa, wracają skradzione
przez Niemców w czasie okupacji, skarby kultury polskiej. W 1963
roku, w trakcie poważnych prac budowlanych na Rynku Głównym
dokonano niecodziennych odkryć archeologicznych. Np. u wylotu ul. Wiślnej
i Rynku natrafiono na ślady pierwotnego hutnictwa sprzed 2500
lat.
Lata sześćdziesiąte
i siedemdziesiąte to rozwój i ekspansja terytorialna miasta.
Niestety, jest to też okres, degradacji środowiska naturalnego
Krakowa i niszczenie zabytków. Staje się to, głównie za sprawą
emisji toksycznych wydzielin z hut: Lenina i Skawina. Trwa akcja tzw.
rewaloryzacji zabytków Krakowa. W 1978 roku, powstaje Ogólnopolski
Społeczny Komitet Odnowy Krakowa. W tym samym roku dotychczasowy
Arcybiskup Metropolita Krakowski, kościoła rzymsko - katolickiego,
ksiądz kardynał Karol Wojtyła zostaje papieżem.
W 1989 roku
pada skompromitowany ustrój komunistyczny w Polsce. Nieudolne i zależne
od Związku Sowieckiego władze PRL-u, oddają rządy dotychczasowej
opozycji. Rozpoczyna się trudny okres nauki nowego kapitalistycznego
ustroju III Rzeczpospolitej.
|
