|
W 1939 roku
Na Polskę napadają kolejni barbarzyńcy: Niemcy hitlerowskie i
Związek Sowiecki rozpoczynając II Wojnę Światową. Po zaledwie
kilka dniach walk polskie oddziały pod dowództwem gen, A.
Szyllinga wycofują się z miasta. Kraków zostaje zajęty przez
hitlerowców. 6 września rankiem o godzinie 9 pierwsze oddziały
niemieckie zajmują miasto. Wawelu zasiada Gubernator Hans Frank a
miasto staje się stolicą tzw. Generalnej Guberni. GG
proklamowano 12 października 1939 roku. Rozpoczynają się lata
"mrocznej nocy" okupacyjnej. Te dzieła sztuki których
nie ukryto są rabowane. Okupant niszczy dorobek wielu dziesiątek
pokoleń.
Szczególnie
cierpi Kazimierz wraz ze swoją żydowską kulturą. Tu
faszystowscy wandale niszczą i rujnują bezpowrotnie wszystko co
żydowskie. 6 XI 1939 r. ma miejsce "Sonderaktion Krakau"-
aresztowano wtedy 183 wybitnych polskich uczonych w budynku Collegium
Novum Niemcy kradną bezcenne zabytki polskiej kultury a
inne symbole polskości niszczą. Ich plan jest jasny - Kraków ma
być miastem niemieckim, Polacy mają jako siła robocza zostać
przesiedleni do Podgórza, natomiast żydzi wymordowani. Żydowskie
miasto Kazimierz traci swoje najcenniejsze zabytki. Żydowskie
zabytkowe cmentarze i miejsca kultu zostają sprofanowane.
Codzienność
okupacyjna to terror, walka z okupantem i bitwa o przetrwanie
polskiej państwowości. Już w 1939 roku powstają
struktury podziemnego państwa polskiego oraz zbrojnego podziemia
ZWZ i AK. Krakowskie budynki użyteczności publicznej i akademie
stają się siedzibami władz okupacyjnych.
Tak więc
swoje przeznaczenie zmienia: Collegium Novum na Urząd
Statystyczny Generalnego Gubernatorstwa, Pałac pod Baranami na
Szefostwo dystryktu krakowskiego, Dom im. J. Piłsudskiego na Dowództwo
SS i Policji, Budynek AGH na rząd GG, Biblioteka Jagiellońska na
Bibliotekę Państwową GG, Collegium Maius na
Instytut Pracy na Wschodzie, budynek PAU na Bibliotekę Miejską i
Bibliotekę NSDAP, "Nawojkę" na Bund Deutscher Madel,
Gmach przy Placu Szczepańskim 9 na siedzibę NSDAP, Poczta Główna
na Niemiecką Pocztę Wschodnią, Teatr im. Słowackiego na Teatr
Państwowy GG, Muzeum Narodowe przy ul. 3 Maja na Kasyno, Dom Śląski
przy ul. Pomorskiej na siedzibę Gestapo, Pałac Prasy na
Wydawnictwo Prasowe Kraków - Warszawa.
W 1945
roku, Niemcy opuszczają Kraków przy okazji wysadzając mosty na
Wiśle. Do miasta wkraczają sowieckie wojska. Rządy w
Polsce przejmują na 44 lata komuniści.
|