|
Kościółek
ten, znajdujący się na rogu ulic w. Tomasza i w. Jana, jest jednym z
najstarszych kościołów Krakowa. Istniał on już w czasach
przedlokacyjnych, a jego usytuowanie zniekształca harmonijny plan
siatki ulic lokacyjnego miasta. Pierwotny kościół romański, z którego
zachowały się jedynie lady kamiennego wątku, był bardzo prosty w
planie - składał się z jednonawowego, prostokątnego korpusu i
apsydy. Tradycja głosi, że ufundowany został przez Piotra Włostowica
w pierwszej połowie XII w. Stał wówczas blisko biegu rzeki Rudawy, a
także prawdopodobnie przy drodze prowadzącej na Śląsk i Wielkopolskę
oraz Mazowsze. Pierwsza wzmianka źródłowa o nim pochodzi jednak
dopiero z roku 1308. Wielokrotnie przebudowywany, najpoważniejsze
zmiany przeżył w wieku XVII, kiedy przedłużono go o jedne przęsło
oraz wzmocniono skarpami. W 1726 r. w jego posiadanie weszły siostry
prezentki (mające od 1623 r. lokum przy ul. Szpitalnej), zajmujące się
głównie nauczaniem dziewcząt. Wówczas też wzniesiono tutaj klasztor
przebudowując na ten cel cztery sąsiednie kamienice.
Obecny
kościółek jest barokowy (od przebudowy z pierwszej połowy XVII w.),
jednonawowy. Jego prosta fasada reprezentuje popularny w Krakowie typ
bezwieżowy, gdzie dolna kondygnacja jest szersza, a górna węższa
oraz ujęta w łuki lub woluty. Z ciekawostek, na ołtarzu znajdują się
dwie pary kajdan żelaznych, zawieszonych tam przez zbiega z niewoli
tureckiej. Zachowane fragmenty romańskie to krypta pod prezbiterium
oraz dolne partie murów, z gotyku pozostał za portal od północy oraz
wschodni szczyt. |
