KOŚCIÓŁ BOŻEGO CIAŁA
1118 492 2200 3834 3940 10440 7632
6073 7629 7630 7631 7633 7634
3835 2199 3836 10441

Kościół stoi na rogu ulic Bożego Ciała i w. Wawrzyńca, w narożniku placu Wolnica. Według przekazu Jana Długosza początki kościoła należy wiązać z kradzieżą monstrancji z hostią z krakowskiego kościoła Wszystkich Świętych - złodzieje, gdy zorientowali się, że łup jest jedynie pozłacany, mieli porzucić go w bagnach nieopodal wsi Bawół. Wkrótce w miejscu tym zaczęły się pojawiać tajemnicze światła, dzięki którym monstrancję odnaleziono. Król Kazimierz Wielki miał uznać to za znak i na tym miejscu ufundować świątynię (wezwanie oczywiście związane było w hostią w monstrancji), a wokół kościoła wybudować miasto.

Istotnie, kościół rzeczywiście powstał z fundacji Kazimierza Wielkiego, jako jeden z głównych elementów zakładanego wówczas przez niego miasta Kazimierz. Pierwsza wzmianka o kościele dotyczy roku 1342 i świadczy, że już wtedy pełnił funkcje parafialne. Muratorem świątyni był Jan Cypser, od którego pochodzi wielce dla Krakowa i Kazimierza zasłużona rodzina. Znajdowała się tu parafialna szkoła miejska, a niemal natychmiast po powstaniu świątyni rozpoczęło tutaj działalność jedno z pierwszych bractw religijnych w krakowskim ośrodku osadniczym. Budowa ciągnęła się od roku 1340 (lub 1341) aż do drugiej połowy wieku piętnastego. Prezbiterium ukończono prawdopodobnie do roku 1385/7, za w 1405 r., kiedy Jagiełło oddał kościół sprowadzonym przez siebie z Kłodzka kanonikom regularnym laterańskim, także część nawowa raczej była zbudowana. Po połowie wieku XV zbudowano pięknie zdobiony szczyt fasady, także w XV w. powstał specjalny arkadowy ganek, łączący kościół z klasztorem (klasztor wzniesiono po 1405 r.). W latach 1566-1582 dodano wieżę (tylko jedną, północną). W pierwszej połowie XVII w. dokonano przebudowy wnętrz kościoła oraz rozbudowy zabudowań klasztornych. W czasie "potopu" w klasztorze mieszkał król szwedzki Karol Gustaw, stąd dowodząc oblężeniem Krakowa w 1655 r. W 1861 r. klasztor podniesiono do rangi opactwa, a w 2005 r. kościół podniesiono do rangi bazyliki.

Kościół szczęśliwie uniknął pożarów i innych nieszczęść. Jest bazylikowy, trójnawowy, nie posiada nawy poprzecznej. Od północy przylega do kościoła późniejsze oratorium. Od południa z kolei do korpusu nawowego przylegają dwie kaplice: w. Anny z XV w. i Zwiastowania Najświętszej Marii Panny z XVII w. W przyziemiu wieży znajduje się XV-wieczna kaplica Matki Bożej Częstochowskiej. Ciekawym motywem są dwie małe, okrągłe wieżyczki, znajdujące się przy nawach bocznych. Ołtarz główny z 1634 r. zawiera dwa obrazy przypisywane Dolabelli, a także późnogotycki obraz Matki Boskiej z Dzieciątkiem, wiązany z pracownią Cranachów; stalle z 1629 r. uważane są za najpiękniejsze w Krakowie. Zachowało się okno witrażowe z 1420 r. oraz portale gotyckie. Z tego samego okresu pochodzą maswerkowe antepedia ołtarzowe z tarczami herbowymi. Piękna barokowa ambona wykonana jest w formie łodzi z masztami i żaglami, którą podpierają dwie syreny. W kościele znajduje się też tablica nagrobna Bartłomieja Berecciego, autora kaplicy Zygmuntowskiej w katedrze wawelskiej; sam Berecci pochowany został na cmentarzu przykościelnym.

[ tekst  Grzegorz Bednarczyk http://jazon.hist.uj.edu.pl/~gb/ ]


© Copyright Wszelkie Prawa do fotografii należą do Artura  Turyna.


 

< powrót do kościoły   <<< galeria