Kraków - najważniejsze daty

 / w tekście znajdują się linki do zdjęć ilustrujących wydarzenie 

Okres II - początek  panowania dynastii Jagiellonów do II rozbioru Polski
1386 r - na Wawelu koronuje się na króla Polski: wielki książę litewski Władysław Jagiełło. Król ten zapoczątkował 200 - tu letnie  panowanie nowej dynastii na polskim tronie; Jagiellonów. Wcześniej jednak został ochrzczony w kościele OO. Franciszkanów.
1388 r  - miasto zakupiło wieś Grzegorzowice / Grzegórzki / a w roku następnym wieś Dąbie.
1389 r  - powstaje pierwszy w mieście cennik na towary rzemieślnicze
1399 r - pierwsza pisemna wzmianka o miejskim wodociągu tzw. rurmusie, zasilanym wodami rzeki Rudawy
1400 r - Król Władysław Jagiełło powtórnie powołuje do życia Akademię Krakowską
1401 r - Król Władysław Jagiełło zezwala na włączenie Okołu do miasta.
1405 r - z Kłodzka do Krakowa zostają sprowadzeni przez króla Władysława Jagiełłę zakonnicy; Kanonicy Regularni.
1411 r  - na Wawelu zawieszono 51 sztuk proporców krzyżackich zdobytych pod Grunwaldem.
1423 r  - biskupem krakowskim zostaje Zbigniew Oleśnicki, znany ze wzmacniania wpływów kościoła na politykę państwa.
1432 r  - na mocy przywileje królewskiego rada miejska ustanowiła w Krakowie trzy jarmarki / maj, czerwiec, wrzesień /
1432 r - miasto Kazimierz zostaje dodatkowo otoczone fosą
1434 r  - umiera król Władysław Jagiełło, pochowany na Wawelu. W tym tez roku odbywa się koronacja jego syna Władysława III.
1435 r  - zmarł Paweł Włodkowic, rektor Akademii Krakowskiej.
1447 r  - po trzyletnim bezkrólewiu odbywa się koronacja na króla Polski Kazimierza Jagiellończyka.
1473 r - w krakowskiej drukarni Kaspra Straubego powstaje pierwszy polski druk- kalendarz ścienny
1475 r - w Krakowie wydrukowana zostaje pierwsza w Polsce książka drukowana: " Explanatio in psalterium"
1477 - 1489 r - Wit Stwosz tworzy w Kościele Mariackim ołtarz
1490 r - Szwajpolt Fiol założył pierwszą na świecie drukarnię ksiąg liturgicznych w języku cerkiewnosłowiańskim.
1491 - 1495 r - w Krakowie kształci się Mikołaj Kopernik

1493 r - w drukarni norymberskiej powstało dzieło p: "Kroniki świata"  Hartmanna Schedla - w której znajduję się najstarszy znany widok miasta Krakowa

1494 r - na mocy dekretu króla Jana Olbrachta, ludność żydowska zamieszkująca do tej pory rejon dzisiejszego Placu Szczepańskiego przesiedlona zostaje do wschodniej części miasta Kazimierz. Wcześniej ludność żydowska zamieszkiwała rejon dzisiejszego Kościoła Św. Anny. Cmentarz starozakonnych inaczej zwany "kirkutem" mieścił się w okolicach Czarnej Wsi.

1498 r - ukończona zostaje budowa Barbakanu
1500 r - na Wawelu rozpoczyna się budowa renesansowego zamku po ogromnych zniszczeniach spowodowanych pożarem.
1505 r - wprowadzono instytucję lekarza miejskiego
1505 r - powstaje dzieło sztuki iluminatorskiej - Kodeks Behema
1507 r - po śmierci Aleksandra na tron wstępuje jego brat Zygmunt I Stary.
1513 r - w drukarni Unglera powstała pierwsza książka w języku polskim " Raj duszny" Biernata z Lublina
1514 r - triumfalny wjazd do miasta kniazia Konstantego Ostrogskiego po zwycięstwie nad Moskwą
1518 r - król bierze ślub z księżniczka mediolańską Boną Sforza. 
1520 r - na wawelskiej dzwonnicy katedralnej zawiesza się największy polski dzwon  "ZYGMUNT"

1525 r - Hołd pruski złożony  na rynku krakowskim przez księcia pruskiego Albrechta Hohenzollerna królowi polskiemu Zygmuntowi I Staremu.

1526 r - Polska składa zamówienie w Antwerpii na 16 słynnych arrasów wawelskich. Niestety smutne były ich dalsze losy. kiedyś kolekcja liczyła 360 sztuk i była największą na świecie. niestety po śmierci ostatniego z Jagiellonów arrasy przeszły na własność Rzeczypospolitej. Część z nich wywiózł Jan Kazimierz do Francji. Trochę po odkupieniu przez Sasów trafiło do Warszawy. W 1795 Rosjanie ukradli lwią część i wywieźli do siebie. W 1921 rząd bolszewicki oddał je Polsce ale zostało ich tylko 136 sztuk. Kolejna tułaczka arrasów to okres II Wojny Światowej i ich emigracja do 1961 roku w Kanadzie.

1533 r -  ukończono budowę Kaplicy Zygmuntowskiej
1530 r - koronacja  10 - letniego Zygmunta Augusta

1533 - 1534 - wokół pałacu Decjusza / Just Decjusz - sekretarz królewski / na Woli Justowskiej powstaje wspaniały ogród. Zniszczony podczas I Wojny Światowej przetrwał w części i stanowi dziś Park Decjusza.

1543 r - ukazały się dzieła: Mikołaja Reja " Krótka rozprawa między trzema osobami: panem, wójtem a plebanem", Andrzeja  Frycza Modrzewskiego " O karze mężobójstwa", Stanisława Orzechowskiego " Fidelis subditus"
1547 r - w podkrakowskim wówczas Białym Prądniku nad rzeką Prądnik / dziś ulica Białoprądnicka /, biskup krakowski Samuel Maciejowski zbudował  piękny pałacyk stanowiący letnią rezydencję biskupów krakowskich. Przedtem terenem tym zarządzali Duchacy którzy wybudowali tam szpital. i ośrodek przemysłowy w skład którego wchodziły: młyny, papiernie, browary.
1548 r - zmarł Zygmunt Stary
1549r - rozruchy studenckie spowodowane zabiciem przez sługi kościelne jednego ze scholarów.
1551- 1552 r - miasto Kraków  a również i Kazimierz nawiedzone są przez zarazę
1553 r - założono na Kazimierzu Cmentarz Remut"h. 
1555 r - powstaje pierwszy zbór ewangelicki
1556 r - odbudowa spalonych Sukiennic przez Jana Marię Padovana
1558 r - powstała pierwsza polska poczta. Połączyła ona Włochy z Polską.
1565 r - Bractwo Kurkowe  otrzymuje w darze od króla Zygmunta Augusta słynnego srebrnego kura.
1572 r - umiera w Knyszynie Zygmunt August
1574 r - napad mieszczan na zbór ewangelicki - początki kontrreformacji
1576 r - na tronie krakowskim zasiada Stefan Batory, książę siedmiogrodzki.
1587 r - Król Maksymilian Habsburg z wojskami oblega Kraków
1588 r - otwarcie pierwszej świeckiej szkoły średniej
1590 r - na żydowskim Kazimierzu powstaje synagoga Wysoka / istnieje do dziś  /. Pod koniec wieku król Zygmunt III Waza sprowadza do Polski  w celu walki z reformacją Jezuitów.
1591 r - kulminacja działań kontrreformatorskich, spalenie brogu ewangelickiego
1603 r - ukazał się pierwszy drukowany przewodnik związany z Krakowem: " Przewodnik albo kościołów krakowskich krótkie opisanie"
1604 r - do miasta przybywa rzekomy syn cara moskiewskiego Dymitr Samozwaniec. Jest to powód do interwencji militarnej. W wyniku tego polskie wojska zdobywają Moskwę
1605 r - rozpoczyna się budowa pierwszej barokowej budowli w Krakowie - koscioł  św. Piotra i Pawła
1609 r - Zygmunt III Waza przenosi stolicę Polski do Warszawy wyprowadzając się wraz z rodziną z Wawelu.
1609 r - mieszczanin krakowski i kupiec Walenty Montelupi sprowadza z Włoch do Krakowa zakon Bonifratrów.
1620 r -  powstaje przy ul. Szerokiej na Kazimierzu, bóźnica Wolfa Poppera / istnieje po dziś dzień /
1621 r - uroczysty wjazd do Krakowa królewicza Władysława po zwycięskiej bitwie pod Chocimiem
1625 r - w Krakowie osiedlają się bracia zakonu Reformatów.
1632 r - w Warszawie umiera król Zygmunt III Waza
1638 r - 1644 -  powstaje w żydowskiej części Kazimierza istniejąca do dziś synagoga Izaaka / Ajzyka /. Fundatorem był kupiec Izaak Jakubowicz.
1654 r - w mieście Krakowie osiedla się zakon Pijarów  /Zakon Kleryków Regularnych Ubogich Matki Bożej Szkół Pobożnych /
1655 r - najazd Szwedów na Polskę i zdobycie Krakowa. Ci barbarzyńcy zniszczyli wiele starych i pięknych budowli naszego miasta. Zrabowano tez wiele cennych dzieł sztuki.
1657 r - najazd księcia Rakoczego n Kraków, okupacja szwedzko - siedmiogrodzka. Jeszcze tego samego roku Kraków został odzyskany.
1661 r - druk pierwszej polskiej gazety periodycznej "Merkuriusz Polski"
1674 r - królem Polski zostaje Jan III Sobieski. Koronacja odbywa się w Krakowie.

1683 r - Kraków został nawiedzony przez katastrofalną powódź. Wezbrane wody Wisły zmieniły koryto rzeki wybierając najkrótszą drogę przez Dębniki wprost na Skałkę. Dzięki królowi Janowi III Sobieskiemu który przeznaczył na ten cel 6000 talarów. Zmobilizowano ludzi, wbito pale. Dzięki temu Wisła znów wróciła na swoje pierwotne koryto.

1695 r - w Krakowie rozpoczyna działalność wybitny barokowy architekt Baltazar Fontana
1702 r - kolejny akt wandalizmu i barbarzyństwa ze strony Szwedów którzy powtórne wkraczają do miasta. Żołdacy dewastują Wawel. Wzniecony przez nich pożar zamku trwa 4 dni.
1709 r - Szwedzi czwarty raz wkraczają do miasta
1711 r - do Krakowa wkraczają oddziały rosyjskie, zajmując na 5 lat Wawel
1734 r - August III, koronuje się na Wawelu. Jest to ostatnia koronacja w Krakowie.
1735 r - przez Kraków przemaszerowały wojska rosyjskie by wziąć udział w wojnie przeciw Francji

1745 r - powstaje zalążek Akademii Sztuk Pięknych. W tym to bowiem roku uniwersytet roztoczył opiekę nad artystami w Krakowie, zakładając szkołę rysunku i rzeźby. Placówkę tą zamieniono w 1818 roku w wydział a w 1877 roku w samodzielną Szkołę Sztuk Pięknych. W 1910 roku awansuje ona do rangi Akademii. Z Akademią związane były najpoważniejsze postacie tego okresu takie jak: Julian Fałat, Teodor Axentowicz, Józef Chełmoński, Stanisław Wyspiański, Leon Wyczółkowski, Jacek Malczewski, Jan Stanisławski, Józef Mehoffer. Pierwszym rektorem był Jan Matejko. 

1745 r - na potrzeby uniwersytetu zakupiono pierwszy w Krakowie teleskop astronomiczny.
1747 r - Episkopat wprowadza zakaz urządzania w kościołach widowisk jasełkowych
1755 r - całkowicie spłonął Kleparz
1759 r - przez Kraków przechodzą na Śląsk wojska austriackie - Wojna Siedmioletnia.
1768 r - do Krakowa wkracząją konfederaci barscy, oblężenia Krakowa przez wojska rosyjskie
1770 r - w Tyńcu powstaje obóz warowny konfederatów barskich
1775 r - powstaje komisja Boni Ordonis / Dobrego Porządku /
1777 r - Hugo Kołłątaj przeprowadził reformę Akademii Krakowskiej
1778 r - powstaje pierwsza loża wolnomularska
1779 r - zlikwidowano karę pozwalającą zamykać ludzi w "kuny" .Pozostałości takich kun można zobaczyć do dziś przy wrotach południowych kościoła Mariackiego.
1779 r  - przy ulicy Kopernika na terenach pojezuickich gruntów powstaje  / uznany dziś za zabytek /  krakowski Ogród Botaniczny.
1780 r - założenie pierwszego w Polsce szpitala klinicznego

1784 r - Austriacy zakładają konkurencyjne względem Krakowa miasto Podgórz na prawym brzegu Wisły. Cesarz austriacki Józef II podniósł je do rangi wolnego miasta

1784 r  - Z pod obserwatorium astronomicznego przy ul. Kopernika przy współudziale profesora UJ Jana Śniadeckiego wzbił się w powietrze pierwszy polski balon.
1785 r - z polecenia Hugo Kołłątaja opracowano plan miasta Krakowa zwany: kołłątajowskim

1786 - 1791 r - W tych latach powstaje Komisja Dobrego Porządku mająca za zadanie uporządkować krakowski Kazimierz. Powstaje wtedy szereg nowych ulic, budowli i rozwiązań architektonicznych. Wszak w 1800 roku wcielono Kazimierz  do Krakowa jako jedną z dzielnic. Wkrótce też zburzono mur oddzielający żydowską część Kazimierza i również włączono ją do Krakowa. Senat Wolnego Miasta zezwolił Żydom na mieszkanie w całym Krakowie

1787 r - Na skutek działań Jana Śniadeckiego powstało pierwsze obserwatorium astronomiczne
1791 r - otwarcie grobów Zygmunta Starego i Zygmunta Augusta. Dokonanie spisu klejnotów znajdujących się w skarbcu królewskim.
1791 r - likwidacja rozbicia administracyjnego. Kraków, Kleparz, Kazimierz i inne jurydyki połączono w jedno miasto.
1792 r  - podział miasta na cztery cyrkuły: Śródmieście, Kazimierz, Garbary, Kleparz z Krowodrzą.
1792 r - w wyniku przegranej Targowicy oddziały wojsk rosyjskich wkraczają do Krakowa. Następuje okupacja rosyjska miasta trwająca do 1794 roku.

<<< wstecz - Kalendarz dziejów -menu

II rozbiór Polski - dalej >>>

<<< strona główna            galeria - menu >>>