Kraków - najważniejsze daty -   

200 000 lat p.n. e. - pierwsze ślady człowieka w grotach w okolicy Ojcowa. Przejście od formy stada ludzkiego do wspólnoty pierwotnej. Artefakty z tego okresu to narzędzia znalezione na Sowińcu, Wzgórzu Wawelskim oraz przy ul. Królowej Jadwigi.

90 000 - 40 000 lat p.n. e. - środkowa epoka kamienia. Pojawienie się plemion zbieracko - łowieckich. Ślady ludzi z tej epoki odkryto w Borku Fałeckim. 

40 000 - 1700 lat p.n. e. - młodsza epoka kamienia. Początek rolnictwa, garncarstwa, tkactwa. W okresie tym zaznaczają się dwa kręgi kulturowe: południowy związany z rolnictwem i północny związany z hodowla. Późny okres tej epoki to eneolit, okres miedzi.

1700 - 700 lat p. n. e. - epoka brązu, rozwija się przemysł ceramiczny i hutniczy. Między innymi znaleziono formy do wytapiania narzędzi i ozdób. Uwidacznia  się znaczenie starszyzny rodowej w kulturze wspólnoty pierwotnej.

1300 lat p.n. e. - krystalizuje się kultura łużycka związana z ludami prasłowiańskimi. Z tego okresu pochodzą osady rolniczo-hodowlane między innymi na Wawelu. Rejon Krakowa jest już stosunkowo gęsto zaludniony. W Prokocimiu odkryto cmentarz ciałopalnych grobów oraz osad.

700 lat p.n. e. - epoka żelaza. W początkowym tzw. halsztackim okresie /700 -400 lat p.n.e / kultura łużycka chyliła się ku upadkowi. Prawdopodobną przyczyną był najazd Scytów i Celtów.

400 lat p.n. e. - w Małopolsce pojawia się ludność kultury pomorskiej. Około 300 roku p.n.e. miała miejsce ekspansja Celtów i prawdopodobnie w tym okresie wprowadzono koło garncarskie. Zaznacza się również okres rozwoju przemysłu hutniczego. Z tego okresu pochodzą dymarki w Igołomi, Podłężu i Wyciążu.

1 - 400 rok .n. e. - okres rzymski. Widać znacznie ożywione stosunki handlowe z imperium. Świadczą o tym wykopaliska z tego okresu - monety rzymskie. Działają duże ośrodki przemysłu hutniczego: Igołomia i Tropiszów oraz teren dzisiejszej Nowej Huty.

400 - 600 rok .n. e. - okres wędrówek ludów. Wyludnienie i upadek kultur spowodowany najazdem Hunów. 

IX w. - powstanie warownego grodu i podegrodzia na Wawelu. W drugiej połowie tego wieku wykrystalizowało się plemienne państwo Wiślan. Być może jego centrum stanowił ówczesny Kraków. Pod koniec IX wieku państwo Wiślan traci niezależność na rzecz rzeszy Wielkomorawskiej rządzonej przez księcia Świętopełka. Po jego upadku wskutek najazdu Węgrów w 907 roku Wiślanie uzyskali niepodległość. Weszli jednak w luźny stosunek zależności od Czech.

1000 r - powstaje biskupstwo krakowskie. Na istnienie wcześniejszego wskazują wzmianki o biskupach: Prohoriuszu - 970 r.  i Prokulfie - 986 r.

1038 r - Kraków zostaje stolicą kraju kiedy to książę Kazimierz zwany Odnowicielem czyni gród swoją siedzibą.

1046 r - do Krakowa przybywa arcybiskup Polski Aaron. Od tej chwili biskupi krakowscy wyrabiają sobie prawo pierwszeństwa po biskupach gnieźnieńskich.

1076 r - koronacja na króla Polski Bolesława Śmiałego / Szczodrego /

1079 r - według przekazów i legendy król Bolesław Śmiały wraz z rycerzami w kościele na Skałce zabija biskupa Stanisława. Śmierć ta będzie aż po czasy dzisiejsze wykorzystywana przez duchowieństwo katolickie jako przykład konfliktu władz świeckich z duchowieństwem.

1090 r - król Władysław Herman wznosi jeden z najokazalszych romańskich kościołów w Krakowie; kościół pod wezwaniem Św. Andrzeja.

1090 - 1098 r - król  Władysław Herman inicjuje budowę pierwszej katedry wawelskiej

1102- 1138 r - na krakowskim tronie panuje Bolesław Krzywousty

1125 r - pierwszy udokumentowany pożar miasta

1138 r - Kraków po śmierci króla Bolesława Krzywoustego zostaje wyznaczony na siedzibę Księcia - Seniora. Następstwem tego jest rozbicie dzielnicowe Polski i bezustanne walki o tron krakowski.

1162 r - sprowadzone zostają z Czech do Krakowa siostry zakonu Norbertanek. Jaksa z Kopanicy funduje dla nich klasztor który istnieje do dziś. " Norbertanki" stanowią przykład jednego z najbardziej malowniczych  ufortyfikowanych zespołów klasztornych.

1173 - 1177 r - rządy na krakowskim tronie sprawuje książę Wielkopolski Mieszko Stary. Z racji posiadania trony krakowskiego tytułuje się "księciem całej Polski". Na skutek buntu biskupa Gedka opuszcza Kraków.

1177 - 1194 r - rządy sprawuje Kazimierz Sprawiedliwy. Łamiąc postanowienia senioratu zalegalizował swe rządy na zjeździe w Łęczycy.

1194 - 1199 r - rządy sprawuje Leszek Biały. W roku 1195 obronił Kraków i tron przed najazdem swego stryja Mieszka Starego.

1198 r - pierwsza pisana wzmianka historyczna i istnieniu wsi Bawół obok kościoła św. Wawrzyńca. Ta wieś stanie się jednym z zalążków poźniejszego miasta Kazimierz.

1223 r - Biskup Iwo Odrowąż zakłada przy kościele Mariackim pierwszą szkołę parafialną a wcześniej w roku 1120 pierwszy szpital na Prądniku.. Sprowadza też Cystersów osadzając ich we wsi Mogiła / w dzisiejszej Nowej Hucie /Powstaje tam, istniejące do dziś, opactwo z zabytkowym klasztorem i  kościołem.

1228 r - po śmierci Leszka Białego, zamordowanego w Gąsawie, walki o Kraków prowadzą książęta Władysław Laskonogi, Konrad Mazowiecki i Henryk Brodaty. 

1228 r - na ten rok datuje się pochodzenie dokumentu z użytym zwrotem o Piotrze - Sołtysie krakowskim. Świadczy to o istniejącej już organizacji miejskiej Krakowa.

1237 r - doprowadzenie do miasta w okolice klasztoru OO. Reformatów wód rzeki Rudawa za pomocą koryta tzw. młynówki królewskiej. Wtedy też zostały założone Górne Młyny Królewskie w okolicy dzisiejszej ulicy Łobzowskiej 3 / rozwidlenie z ul. Garbarską /. Późniejszy system młynówek założony został za czasów króla Władysława Łokietka. Zniszczono ów system w okresie barbarzyńskich najazdów szwedzkich na Kraków.

1241 r - najazd Tatarów na Polskę pod wodza Batu - chana, zniszczenie Krakowa. Tatarska dzicz niszczy, pali, rabuje i bierze w jasyr ludzi. Okoliczna ludność zamieszkująca Okół chroni się w kościele św. Andrzeja. Henryk Pobożny ginie w bitwie pod Legnicą.

1244 r - do Krakowa zostają sprowadzeni Duchacy przez biskupa Prandotę. Zakon ten do tej pory miał siedzibę na Prądniku. Ich zajęciem było lecznictwo. Zbudowane przez nich szpitale i kościół na Placu Św. Ducha pozostaną w tym miejscu aż do drugiej  połowy XIX wieku. Ale bezmyślna decyzja o ich rozbiórce stanie  się  powodem zatargów między innymi Jana Matejki z władzami miasta. Zabytki zburzono a Jan Matejko zwrócił miastu na znak protestu tytuł Honorowego Obywatela Krakowa. Do dziś ocalał tylko zabytkowy budynek szpitala Scholarów / róg ulic Marka i Szpitalnej /

1257 r - lokacja Krakowa na prawie niemieckim przez króla Bolesława Wstydliwego oraz wytyczenie Rynku Głównego. Wszystkie ulice  według prawa magdeburskiego winny się rozchodzić promieniście pod kątem prostym ale... Do dzisiaj w mieście jednak istnieją budowle świadczące o ich przedlokacyjnym charakterze i spełnianiu ważnych funkcji. Tymi budowlami są kościoły: Mariacki, Św. Jana i Św. Wojciecha stojące ukośnie do wszelkich osi.  Widać też że królewscy geodeci mieli ważne powody oby ominąć inne obiekty skoro zdecydowali się na wykonanie krzywizn ulic: Mikołajskiej, Brackiej, Kanoniczej oraz pozostawienie ul. Grodzkiej wychodzącej z Rynku nie pod katem prostym czyli niezgodnie z zasadami prawa lokacyjnego.  

1257 r - Za sprawą Bolesława Wstydliwego sprowadzeni zostają do Polski zakonnicy reguły Św. Augustyna tzw. Markowie

1259 - 1260 r - II najazd Tatarów na Kraków pod wodza chana Burondy. Książe Bolesław uszedł na Węgry. Gród wawelski oparł się najeźdźcom.

1286 r - Kraków decyzją króla Leszka Czarnego zaczęto otaczać fortyfikacjami obronnymi. Były to fosy oraz budowle drewniano - ziemne. Być może już wtedy postawiono część murów, ale właściwie powstanie murów miejskich przyjmuje się na okres rządów Wacława II, króla Czech i Polski.

1282 r - bunt możnowładztwa pod wodzą biskupa Pawła z Przemiankowa i wojewody sandomierskiego Janusza Starży.

1287 - 1288 r - nieudany najazd na Kraków Tatarów pod wodzą Nogaj-chana. Dzięki wybudowanym fortalicjom Kraków nie został zdobyty.

1311 r - pod wodzą krakowskiego wójta  Alberta dochodzi do powstania przeciwko Władysławowi Łokietkowi. Wystąpienie zostaje krwawo stłumione a w miejscu gdzie stał dworek należący do wójta Alberta Łokietek buduje zameczek na Gródku.

1320 r - w ocalałej po pożarze części katedry wawelskiej ma miejsce koronacja króla Władysława Łokietka. Z inicjatywy biskupa Nankera rozpoczyna się budowa nowej gotyckiej trzeciej z kolei katedry wawelskiej.

1333 r - umiera król Władysław Łokietek. W tym też roku koronowany zostaje Kazimierz zwany Wielkim.

1342 r - król Kazimierz Wielki sprowadza z Pragi na Kazimierz zakon Augustianów, fundując  im kościół pod wezwaniem Św. Katarzyny.

1350 r - papież nakazuje  Kazimierzowi Wielkiemu w celu zdjęcia klątwy  / rzuconą za zabójstwo księdza Baryczki budowę szeregu kościołów. I tak powstają  na Kazimierzu kościoły Św. Katarzyny i Bożego Ciała.

1366 r - lokacja miasta Kleparza i nadanie praw miejskich przez króla Kazimierza Wielkiego. Początkowo miasto nazwano Florencją jednakże już po niedługim czasie używana jest nazwa Clepardia.

1366 r - Błonia Krakowskie stają się własnością miasta Krakowa. A czymże są Błonia dla Krakowa? Kiedyś ta równina rozciągała się od Wisły po Łobzów i była bardzo błotnista z powodu sąsiedztwa przepływającej tu rzeki Rudawy, niecieczy, dzikich rzecznych koryt oraz młynówek /  Na wysepki znajdujące się na bagnach z Krakowa wywożono nieszczęśników zarażonych podczas epidemii aby tam w spokoju umarli. A więc Błonia były cmentarzem !!! Po osuszeniu w XIX wieku Błonia stały się miejscem parad i uroczystości a nade wszystko pastwiskiem dla krów z pobliskich wsi. Dzisiejsze Błonia to 48 ha trawiastej nawierzchni  i miejsca do spacerowania

1378 r  - Ludwik Węgierski potwierdza przywileje miasta w zamian za prawo do sukcesji tronu polskiego.

<<< wstecz - Kalendarz dziejów -menu

II okres panowania Jagiellonów  - dalej >>>

<<< strona główna            galeria - menu >>>